เจ้าของบิ๊กซี คือใคร? เปิดประวัติตระกูลเตชะเจริญวิกุลและอาณาจักรเครือเบอร์ลี่ ยุคเกอร์ (BJC)

ภาพกราฟิกรถเข็นช้อปปิ้งสีเขียวเข้มที่บรรจุตึกระฟ้าหลากสีสื่อถึงอาณาจักรธุรกิจบิ๊กซี พร้อมข้อความ "ใครเป็นเจ้าของบิ๊กซี?" และห่วงโซ่ความเป็นเจ้าของ "ทีซีซี → บีเจซี → บิ๊กซี"

เจ้าของบิ๊กซี คือใคร เป็นคำถามที่หลายคนสงสัยเมื่อพูดถึงห้างค้าปลีกยักษ์ใหญ่ของไทย คำตอบคือ บริษัท เบอร์ลี่ ยุคเกอร์ จำกัด (มหาชน) หรือ BJC ในเครือกลุ่มทีซีซีของตระกูลสิริวัฒนภักดี ซึ่งมีตระกูลเตชะเจริญวิกุลเป็นผู้บริหารดูแลธุรกิจในปัจจุบัน บทความนี้จะพาไปรู้จักประวัติและอาณาจักรธุรกิจทั้งหมดอย่างละเอียด

目次

เจ้าของบิ๊กซี คือใคร คำตอบที่ต้องรู้

เจ้าของบิ๊กซี คือใคร คำตอบโดยตรงคือ บริษัท เบอร์ลี่ ยุคเกอร์ จำกัด (มหาชน) หรือ BJC ซึ่งเป็นบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย โดยมีกลุ่มไทยเจริญคอร์ปอเรชั่น (TCC Group) ของเจ้าสัวเจริญ สิริวัฒนภักดี เป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ ห่วงโซ่ความเป็นเจ้าของจึงเรียงจากกลุ่มทีซีซี มาที่ BJC และลงไปถึงบริษัท บิ๊กซี รีเทล คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) หรือ BRC ผู้ดำเนินธุรกิจบิ๊กซีโดยตรง

ส่วนการบริหารงานจริงอยู่ในมือของตระกูลเตชะเจริญวิกุล โดยคุณฐาปณี เตชะเจริญวิกุล ดำรงตำแหน่งประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ของ BJC ขณะที่คุณอัศวิน เตชะเจริญวิกุล เป็นประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ของ BRC ทั้งสองท่านจึงเป็นผู้กำหนดทิศทางหลักของบิ๊กซีในยุคปัจจุบัน

ข้อมูลสำคัญ

  • เจ้าของบิ๊กซีในปัจจุบัน: บริษัท เบอร์ลี่ ยุคเกอร์ จำกัด (มหาชน) หรือ BJC
  • กลุ่มธุรกิจแม่: กลุ่มไทยเจริญคอร์ปอเรชั่น (TCC Group) ของตระกูลสิริวัฒนภักดี
  • บริษัทดำเนินธุรกิจบิ๊กซี: บริษัท บิ๊กซี รีเทล คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) หรือ BRC
  • ผู้บริหารสูงสุด: ฐาปณี เตชะเจริญวิกุล (ซีอีโอของ BJC) และอัศวิน เตชะเจริญวิกุล (ซีอีโอของ BRC)
  • จุดเริ่มต้นของบิ๊กซี: ก่อตั้งโดยกลุ่มเซ็นทรัลในปี พ.ศ. 2536

เส้นทางเปลี่ยนเจ้าของบิ๊กซี 3 ยุคสมัย

กว่าสามทศวรรษที่ผ่านมา บิ๊กซีผ่านการเปลี่ยนมือของกลุ่มทุนใหญ่ถึง 3 ยุค ตั้งแต่กลุ่มเซ็นทรัลผู้ก่อตั้ง กลุ่มคาสิโนจากฝรั่งเศส จนถึง BJC ในเครือทีซีซีในปัจจุบัน แต่ละยุคล้วนสะท้อนภาพเศรษฐกิจและการแข่งขันของธุรกิจค้าปลีกไทยในแต่ละช่วงเวลา

ยุคกำเนิดภายใต้กลุ่มเซ็นทรัล (พ.ศ. 2536–2542)

บิ๊กซีเกิดจากแนวคิดของกลุ่มเซ็นทรัลที่ต้องการขยายธุรกิจสู่รูปแบบห้างสรรพสินค้าครบวงจรในที่เดียว โดยเปิดเซ็นทรัล ซูเปอร์สโตร์ สาขาแรกที่วงศ์สว่างในเดือนเมษายน พ.ศ. 2536 ก่อนจะร่วมทุนกับกลุ่มอิมพีเรียลของตระกูลกิจเลิศไพโรจน์ จัดตั้งบริษัท บิ๊กซี ซูเปอร์เซ็นเตอร์ และเปิดสาขาแรกบนถนนแจ้งวัฒนะเมื่อวันที่ 5 มกราคม พ.ศ. 2537 กลุ่มเซ็นทรัลของตระกูลจิราธิวัฒน์เองก็มีเส้นทางสร้างธุรกิจที่ยาวนาน ซึ่งอ่านเพิ่มเติมได้จากประวัติของ สุทธิเกียรติ จิราธิวัฒน์ นักธุรกิจรุ่นที่สามของตระกูล

หลังเปิดสาขาแรก บิ๊กซีขยายสาขาอย่างรวดเร็วจนครบ 20 สาขาทั่วประเทศ แต่วิกฤตเศรษฐกิจต้มยำกุ้งในปี พ.ศ. 2540 ทำให้บริษัทแบกรับภาระดอกเบี้ยจากเงินกู้ที่ใช้ขยายสาขาจนขาดทุนหนัก สถานการณ์ดังกล่าวบีบให้กลุ่มเซ็นทรัลต้องมองหากลุ่มทุนใหม่เข้ามาช่วยเหลือ

ยุคกลุ่มคาสิโนจากฝรั่งเศส (พ.ศ. 2542–2559)

ในช่วงปลายปี พ.ศ. 2542 กลุ่มคาสิโน (Casino) ผู้ประกอบการค้าปลีกสัญชาติฝรั่งเศส เข้าซื้อหุ้นบิ๊กซีจำนวน 530 ล้านหุ้น จนกลายเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ในสัดส่วนร้อยละ 66 บิ๊กซีจึงกลายเป็นธุรกิจค้าปลีกต่างชาติอย่างเต็มตัวเช่นเดียวกับโลตัสและคาร์ฟูร์ในขณะนั้น

ดีลสำคัญของยุคคาสิโนคือการชนะประมูลซื้อกิจการคาร์ฟูร์ในประเทศไทยเมื่อเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2553 ด้วยมูลค่า 868 ล้านยูโร หรือราว 35,857 ล้านบาท ดีลดังกล่าวทำให้ตลาดไฮเปอร์มาร์เก็ต หรือห้างขนาดใหญ่ที่รวมของใช้และอาหารไว้ครบในที่เดียว เหลือผู้เล่นรายใหญ่เพียงสองเจ้า ได้แก่ โลตัสและบิ๊กซี

ยุคเบอร์ลี่ ยุคเกอร์และกลุ่มทีซีซี (พ.ศ. 2559–ปัจจุบัน)

จุดเปลี่ยนครั้งใหญ่เกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2559 เมื่อกลุ่มคาสิโนประสบปัญหาทางการเงินและต้องเปิดประมูลขายกิจการบิ๊กซีเพื่อนำเงินไปชำระหนี้ โดยมีกลุ่มเซ็นทรัลและกลุ่มทีซีซีเข้าร่วมประมูล สุดท้ายบริษัท ทีซีซี คอร์ปอเรชั่น จำกัด ในเครือเจ้าสัวเจริญชนะการประมูล ซื้อหุ้นจากคาสิโนในสัดส่วนร้อยละ 58.56 ในราคาหุ้นละประมาณ 252.88 บาท คิดเป็นมูลค่ากว่า 1.22 แสนล้านบาท

หลังทำคำเสนอซื้อหุ้นที่เหลือทั้งหมด BJC กวาดหุ้นบิ๊กซีได้ถึงร้อยละ 97.94 เบ็ดเสร็จใช้งบเข้าซื้อกิจการราว 2 แสนล้านบาท ก่อนเพิกถอนหุ้นบิ๊กซีออกจากตลาดหลักทรัพย์ฯ ส่วนกิจการในเวียดนามตกเป็นของกลุ่มเซ็นทรัลที่ขายหุ้นบิ๊กซีในไทยทั้งหมดให้กลุ่มทีซีซี การเปลี่ยนเจ้าของครั้งนี้ทำให้บิ๊กซีกลับมาเป็นห้างค้าปลีกของคนไทยอีกครั้ง พร้อมคำขวัญ “ห้างคนไทย หัวใจคือลูกค้า”

อ้างอิง: วิกิพีเดีย, RYT9, ฐานเศรษฐกิจ

ไทม์ไลน์การเปลี่ยนเจ้าของบิ๊กซี

  • พ.ศ. 2536: กลุ่มเซ็นทรัลก่อตั้งบิ๊กซี ซูเปอร์เซ็นเตอร์ ร่วมกับกลุ่มอิมพีเรียล
  • พ.ศ. 2537: เปิดสาขาแรกบนถนนแจ้งวัฒนะ
  • พ.ศ. 2542: กลุ่มคาสิโนจากฝรั่งเศสเข้าถือหุ้นใหญ่ร้อยละ 66
  • พ.ศ. 2553: คาสิโนซื้อกิจการคาร์ฟูร์ไทยรวมเข้ากับบิ๊กซี
  • พ.ศ. 2559: BJC ในกลุ่มทีซีซีซื้อหุ้นใหญ่จากคาสิโน มูลค่ากว่า 1.22 แสนล้านบาท
  • พ.ศ. 2566: แยกธุรกิจค้าปลีกตั้ง BRC โดยฐาปณีและอัศวิน เตชะเจริญวิกุล ขึ้นบริหาร

เบอร์ลี่ ยุคเกอร์ (BJC) เจ้าของบิ๊กซีตัวจริงมาจากไหน

หลายคนอาจไม่รู้ว่าบริษัทเจ้าของบิ๊กซีอย่าง BJC ไม่ใช่บริษัทหน้าใหม่ แต่เป็นหนึ่งในตำนานการค้าที่เก่าแก่ที่สุดของประเทศไทยด้วยอายุกว่า 144 ปี และยังเป็นกิจการที่ได้รับพระราชทานตราตั้ง หรือตราครุฑพ่าห์ ซึ่งเป็นเครื่องหมายพระราชทานสำหรับกิจการที่ดำเนินธุรกิจอย่างมีคุณูปการต่อประเทศ

ประวัติกว่า 144 ปีของเบอร์ลี่ ยุคเกอร์

BJC ก่อตั้งเมื่อวันที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2425 โดยนายอัลเบิร์ต ยุคเกอร์และนายเฮนรี่ ซิกก์ ชาวสวิสเซอร์แลนด์ ในนามห้างยุคเกอร์ ซิกก์ แอนด์ โก ทำธุรกิจนำเข้า-ส่งออก เช่น โรงสีข้าว เหมืองแร่ ไม้สัก และการเดินเรือ ต่อมาเมื่อนายอัลเบิร์ต เบอร์ลี่ ผู้เป็นบุตรเขยของตระกูลยุคเกอร์เข้ามาร่วมบริหาร บริษัทจึงเปลี่ยนชื่อเป็นเบอร์ลี่ ยุคเกอร์ในปี พ.ศ. 2467

เส้นทางของบริษัทเต็มไปด้วยเหตุการณ์สำคัญ ทั้งการได้รับพระราชทานตราตั้งในปี พ.ศ. 2510 และการเป็น 1 ใน 7 บริษัทแรกที่เข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยในปี พ.ศ. 2518 จุดเปลี่ยนอีกครั้งเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2544 เมื่อกลุ่มทีซีซีของเจ้าสัวเจริญและคุณหญิงวรรณา สิริวัฒนภักดี เข้าเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการขยายธุรกิจครั้งใหญ่ที่นำไปสู่การซื้อบิ๊กซีในที่สุด

ธุรกิจในเครือ BJC ครอบคลุมอะไรบ้าง

BJC ดำเนินธุรกิจแบบครบวงจรตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ หมายถึงตั้งแต่การผลิตสินค้า การกระจายสินค้า ไปจนถึงการขายถึงมือผู้บริโภค โดยแบ่งเป็น 4 กลุ่มธุรกิจหลักดังนี้

  • ธุรกิจบรรจุภัณฑ์: ผู้ผลิตขวดแก้วรายใหญ่ที่สุดในอาเซียนและผู้ผลิตกระป๋องอะลูมิเนียมรายใหญ่ที่สุดของไทย
  • ธุรกิจสินค้าอุปโภคบริโภค: เจ้าของแบรนด์คุ้นเคยอย่างขนมเทสโต ปาร์ตี้ สบู่พฤกษานกแก้ว และกระดาษทิชชู่เซลล็อกซ์
  • ธุรกิจเวชภัณฑ์และเทคนิค: จัดจำหน่ายยา เครื่องมือแพทย์ และเทคโนโลยีอุตสาหกรรมให้โรงพยาบาลและโรงงานทั่วประเทศ
  • ธุรกิจค้าปลีกสมัยใหม่: ห้างบิ๊กซีกว่า 1,750 สาขา ร้านยาเพียว เอเชียบุ๊คส์ และร้านสะดวกซื้อโดนใจ พร้อมฐานสมาชิก Big Point กว่า 22 ล้านราย

ทั้งหมดนี้เป็นเพียงส่วนหนึ่งของอาณาจักรกลุ่มทีซีซี ซึ่งยังมีธุรกิจเครื่องดื่ม อสังหาริมทรัพย์ และการเงินอีกมากมาย ผู้ที่สนใจภาพรวมทั้งหมดสามารถอ่านเพิ่มเติมได้ที่บทความเรื่อง TCC Group บริษัทในเครือ ซึ่งรวบรวมรายละเอียดธุรกิจของเจ้าสัวเจริญไว้อย่างครบถ้วน

อ้างอิง: วิกิพีเดีย, ฐานเศรษฐกิจ

ตระกูลเตชะเจริญวิกุล ผู้บริหารอาณาจักรบิ๊กซีในปัจจุบัน

แม้ความเป็นเจ้าของใหญ่ของบิ๊กซีจะอยู่ที่ตระกูลสิริวัฒนภักดี แต่การขับเคลื่อนองค์กรในแต่ละวันอยู่ภายใต้การบริหารของตระกูลเตชะเจริญวิกุล ซึ่งเชื่อมโยงกับตระกูลสิริวัฒนภักดีผ่านการสมรส ทำให้ทั้งสองตระกูลร่วมกันกำหนดอนาคตของห้างค้าปลีกแห่งนี้

อัศวิน เตชะเจริญวิกุล ซีอีโอของบิ๊กซี รีเทล

คุณอัศวิน เตชะเจริญวิกุล เกิดเมื่อวันที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2519 สำเร็จการศึกษาวิศวกรรมศาสตรบัณฑิต สาขาวิศวกรรมอุตสาหการ จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เขาเป็นนักบริหารที่เติบโตผ่านงานด้านค้าปลีกมาโดยตลอด เคยดำรงตำแหน่งประธานเจ้าหน้าที่บริหารของบิ๊กซี ซูเปอร์เซ็นเตอร์ ก่อนขึ้นเป็นประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ของ BJC

ในปี พ.ศ. 2566 เมื่อ BJC ปรับโครงสร้างแยกธุรกิจค้าปลีกออกมาเป็นบริษัท บิ๊กซี รีเทล คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) หรือ BRC คุณอัศวินได้รับการแต่งตั้งเป็นประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่คนแรก รับภารกิจหลักในการพาบิ๊กซีกลับเข้าสู่ตลาดหลักทรัพย์ฯ อีกครั้ง พร้อมขยายธุรกิจทั้งในประเทศและต่างประเทศ

ฐาปณี เตชะเจริญวิกุล ซีอีโอหญิงคนแรกของ BJC

คุณฐาปณี เตชะเจริญวิกุล เป็นบุตรีคนที่ 4 ของเจ้าสัวเจริญ สิริวัฒนภักดี ซึ่งสามารถอ่าน เจ้าสัวเจริญ สิริวัฒนภักดี ประวัติ และเส้นทางการสร้างอาณาจักรทีซีซีได้ในบทความแยกต่างหาก เธอสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีสาขาเศรษฐศาสตร์จากสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ (MIT) และปริญญาโทบริหารธุรกิจจากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ประเทศสหรัฐอเมริกา

ก่อนขึ้นเป็นแม่ทัพใหญ่ คุณฐาปณีสะสมประสบการณ์ในตำแหน่งกรรมการรองผู้จัดการใหญ่อาวุโสของ BJC มาอย่างยาวนาน จนได้รับการแต่งตั้งเป็นประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ มีผลตั้งแต่วันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2566 นับเป็นผู้บริหารหญิงคนแรกที่ขึ้นดำรงตำแหน่งสูงสุดของ BJC ในรอบ 140 ปี

อ้างอิง: THE STANDARD, ฐานเศรษฐกิจ

ใครเป็นเจ้าของใหญ่เบื้องหลังบิ๊กซีวันนี้

เจ้าของใหญ่เบื้องหลังบิ๊กซีคือกลุ่มทีซีซีของเจ้าสัวเจริญและคุณหญิงวรรณา สิริวัฒนภักดี ซึ่งเข้าถือหุ้นใหญ่ใน BJC มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2544 ความมั่งคั่งของเจ้าสัวเจริญเคยได้รับการจัดอันดับจากนิตยสาร Forbes Thailand ให้เป็นมหาเศรษฐีไทยอันดับที่ 3 ด้วยมูลค่าทรัพย์สินราว 3.94 แสนล้านบาท

เหตุการณ์ล่าสุดที่สะท้อนการส่งต่ออำนาจเกิดขึ้นเมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2568 ตามรายงานของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เจ้าสัวเจริญได้โอนหุ้นทั้งหมดในบริษัท ศรัทธาทรัพย์ 9 จำกัด ซึ่งเป็นบริษัทที่มีอำนาจควบคุม BJC ทางอ้อม ให้แก่บุตรทั้ง 5 คนในสัดส่วนเท่า ๆ กัน โดยไม่มีสมาชิกครอบครัวรายใดมีอำนาจควบคุมกิจการแต่เพียงผู้เดียว และการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวไม่กระทบโครงสร้างการบริหารงานที่ยังดำเนินต่อโดยทีมผู้บริหารมืออาชีพ

สำหรับอนาคต BJC เคยมีแผนนำ BRC เข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ฯ ในปี พ.ศ. 2566 แต่ต้องชะลอออกไปเพราะสภาวะตลาดทุนผันผวน ขณะเดียวกันธุรกิจยังขยายต่อเนื่อง ทั้งการซื้อกิจการซูเปอร์มาร์เก็ตอะเบาไทย 24 สาขาในฮ่องกงมาเปลี่ยนเป็นบิ๊กซี การเปิดไฮเปอร์มาร์เก็ตแห่งแรกในกรุงเวียงจันทน์ ประเทศลาว และการผลักดันร้านสะดวกซื้อโดนใจให้ครอบคลุมร้านโชห่วยทั่วประเทศ

อ้างอิง: Share2Trade, วิกิพีเดีย, THE STANDARD

บทสรุป

เจ้าของบิ๊กซี คือใคร คำตอบคือ บริษัท เบอร์ลี่ ยุคเกอร์ (BJC) ภายใต้กลุ่มทีซีซีของตระกูลสิริวัฒนภักดี ซึ่งเข้าซื้อกิจการจากกลุ่มคาสิโนของฝรั่งเศสในปี พ.ศ. 2559 ด้วยมูลค่ารวมราว 2 แสนล้านบาท ปัจจุบันอาณาจักรแห่งนี้อยู่ภายใต้การบริหารของตระกูลเตชะเจริญวิกุล ได้แก่ คุณฐาปณี ซีอีโอของ BJC และคุณอัศวิน ซีอีโอของบิ๊กซี รีเทล (BRC) สะท้อนการผนวกรวมของทุนตระกูลใหญ่กับผู้บริหารมืออาชีพที่ขับเคลื่อนห้างคนไทยแห่งนี้ต่อไป

ผู้เขียนบทความ

อิงค์เป็นนักเขียนที่สนใจเรื่องการเงินระดับบุคคลผู้มีฐานะสูง ไลฟ์สไตล์ของนักธุรกิจ และแนวคิดความมั่งคั่ง เขาศึกษาเส้นทางความสำเร็จ การบริหารเงิน และวิธีคิดของคนที่มีอิทธิพลในวงการธุรกิจ โดยนำเสนอในมุมวิเคราะห์ที่เป็นกลาง ไม่ละเมิดความเป็นส่วนตัว และเน้นข้อมูลเชิงแนวคิดและการเรียนรู้

目次